Hoeveel mobiele data gebruikt een spraakoproep daadwerkelijk?

Het korte antwoord

Een spraakoproep via internet gebruikt tussen 0.25 en 0.5 MB per minuut, oftewel 15 tot 30 MB per uur. Een gesprek van een uur kost daardoor ongeveer evenveel data als het laden van vijftien gewone webpagina's, of ongeveer één minuut video in hoge definitie.

Dat cijfer verrast mensen, en het is goed om die verrassing weg te nemen omdat het gedrag daardoor verandert. Spraak is het goedkoopste wat je met een dataverbinding kunt doen. Wie zuinig moet omgaan met een mobiele databundel, kan beter letten op video, foto's en app-updates dan op telefoongesprekken.

Data per minuut, per codec

Het exacte aantal hangt af van de codec: het algoritme dat je stem comprimeert voor verzending. Elk cijfer hieronder bevat de overhead van IP-, UDP- en RTP-headers. Die is ongeveer 40 bytes per pakket en voegt bij de standaard pakketsnelheid ongeveer 20 kbps toe. Overhead is bij deze bitrates geen afrondingsverschil. Cijfers waarin die overhead ontbreekt, onderschatten het werkelijke gebruik met een derde of meer.

Codec	Bitrate payload	Met overhead	Per minuut	Per uur	Waar je deze tegenkomt
Opus (spraakmodus)	16–24 kbps	~40 kbps	~0.30 MB	~18 MB	WhatsApp, Signal, de meeste moderne apps
G.729	8 kbps	~32 kbps	~0.24 MB	~14 MB	Oudere zakelijke VoIP-systemen
G.711 (μ-law/A-law)	64 kbps	~87 kbps	~0.65 MB	~39 MB	Gesprekken naar vaste en mobiele nummers
AMR-WB (VoLTE)	12.65 kbps	~30 kbps	~0.23 MB	~14 MB	Gesprekken van providers via 4G/5G

Uit deze tabel volgen twee zaken.

Gesprekken naar echte telefoonnummers gebruiken meer data dan gesprekken tussen apps. Een gesprek dat eindigt op het openbare telefoonnetwerk wordt meestal ten minste voor een deel via G.711 gevoerd, omdat dat de taal van het telefoonnetwerk is. Voor een gesprek naar een vast of mobiel nummer ligt het praktische cijfer daarom rond 0.5 tot 0.65 MB per minuut in plaats van 0.3.

Beide richtingen tellen mee. De bovenstaande cijfers gelden per richting. Als je provider uploaden en downloaden afzonderlijk meet en je naar het totaal kijkt, verplaatst een gesprek van een uur ongeveer het dubbele van het cijfer per richting. De meeste consumentenbundels meten echter een gecombineerd totaal. In dat geval geven de cijfers per uur hierboven al weer wat je voor één kant van een gesprek in rekening gebracht krijgt.

Wat betekent dit voor een echte maand?

Concrete cijfers zijn nuttiger dan tarieven.

• Elke dag een gesprek van 10 minuten gedurende een maand: ongeveer 100–200 MB.
• Elke zondag een gesprek van 30 minuten naar huis: ongeveer 60–80 MB per maand.
• Elke dag een uur: ongeveer 0.5–1 GB per maand.

Vergeleken met een gebruikelijke moderne databundel is zelfs de zwaarste van deze drie scenario's maar een klein deel. Ter vergelijking: één uur videostreaming in 1080p is ongeveer 3 GB, meer dan een hele maand dagelijks een uur spraakoproepen.

Ook bij een zeer kleine bundel of een roamingtarief per megabyte blijft de berekening sterk in het voordeel van spraak. Tien minuten praten kost een kwart megabyte per minuut; tien minuten scrollen door een social feed met automatisch afgespeelde video kost tientallen megabytes.

Gebruikt een video-oproep veel meer?

Ja, tussen twintig en honderd keer meer. Een video-oproep is een spraakoproep met een videostream erbij, en die videostream overheerst volledig.

Type oproep	Gebruikelijk per minuut	Per uur
Alleen spraak	0.3 MB	~18 MB
Video, lage kwaliteit	4–6 MB	240–360 MB
Video, standaard	8–12 MB	480–720 MB
Video, HD	20–30 MB	1.2–1.8 GB

De praktische conclusie wanneer je weinig data hebt: de camera uitzetten is de grootste besparing die je tijdens een gesprek kunt realiseren, en het effect is groter dan van elke andere aanpassing. Met de meeste apps kun je video tijdens het gesprek uitschakelen en direct teruggaan naar de bovenstaande cijfers voor spraak.

Gebruikt bellen via WiFi mijn mobiele databundel?

Nee. Bellen via WiFi leidt het gesprek via de internetverbinding van het WiFi-netwerk, waardoor het data van het WiFi-netwerk gebruikt — het internet van je huis of hotel — en niet je mobiele databundel.

Wat het mogelijk wel gebruikt, zijn de belminuten van je provider. Dat onderscheid zorgt vaak voor verwarring. Bellen via WiFi van je provider, de functie in iOS en Android die je normale telefoongesprekken naar een WiFi-netwerk doorstuurt, blijft een gesprek via je provider. Het wordt dus als een gesprek volgens je bundel in rekening gebracht, inclusief internationale tarieven als je naar het buitenland belt. Het bespaart je mobiel bereik, niet je geld.

Een VoIP-app van een andere partij op hetzelfde WiFi-netwerk is iets anders. Het is geen gesprek via je provider, gebruikt je belminuten niet en wordt tegen het eigen tarief van de app in rekening gebracht. Dat is de reden waarom mensen zo'n app gebruiken om naar het buitenland te bellen. Zie uitleg over bellen via WiFi voor het verschil.

Gebruikt een gesprek data als niemand praat?

Meestal minder, en soms bijna geen. De meeste moderne codecs gebruiken stemactiviteitsdetectie met generatie van comfortgeluid. Wanneer de microfoon stilte detecteert, stopt de encoder met het verzenden van volledige audioframes en stuurt deze in plaats daarvan een veel kleinere beschrijving van het achtergrondgeluid. De andere kant speelt dat af, zodat de lijn niet doodstil klinkt.

In een typisch gesprek praat elke partij ongeveer 40% van de tijd. Stemactiviteitsdetectie kan het werkelijke gebruik daardoor ruim onder het theoretische maximum brengen, vaak met een derde. De cijfers in de eerste tabel zijn gebaseerd op doorlopende spraak. Dat is de juiste manier om ze te vermelden: ze vormen een bovengrens die je zelden overschrijdt.

Je eigen gebruik controleren

Je hoeft geen van deze cijfers zomaar aan te nemen. Beide grote mobiele platforms tonen het dataverbruik per app rechtstreeks.

Op iOS: Instellingen → Mobiel netwerk, en scrol vervolgens naar de lijst met apps. Elke app toont het totale mobiele dataverbruik voor de huidige periode. Reset de statistieken voordat je een testgesprek voert, zodat je een zuivere meting krijgt.

Op Android: Instellingen → Netwerk en internet → Internet → het tandwielpictogram naast je provider → Datagebruik van apps. Selecteer een periode en een app.

Voer een gesprek van vijf minuten, controleer het cijfer en deel het door vijf. Zo krijg je het werkelijke cijfer voor jouw app, codec en netwerk. Dat is betrouwbaarder dan elke tabel, ook deze.

Gebruikt een app data als je niet aan het bellen bent?

Ja, een kleine maar constante hoeveelheid. Dat is goed om te weten, omdat mensen juist dit deel vaak niet kunnen verklaren.

Een calling app die gesprekken kan ontvangen, moet bereikbaar blijven. De app houdt een registratie bij op de server en stuurt elke 30 tot 60 seconden een keepalive-pakket, zodat de NAT-tabel van het netwerk de verbinding niet vergeet. Elke keepalive is klein — tientallen bytes — maar doorlopend opgeteld komt dit neer op enkele megabytes per maand.

Pushmeldingen beperken dit aanzienlijk. Daarom lopen moderne apps niet leeg op de batterij doordat ze een socket openhouden: de app registreert zich bij de pushservice van Apple of Google en het besturingssysteem houdt één gedeelde verbinding bij voor elke app op het apparaat. Een inkomend gesprek komt binnen als pushmelding, waardoor de app wordt geactiveerd.

Een app die alleen uitgaande gesprekken voert, zoals Telvio, heeft nog minder overhead. Er is geen inkomende registratie die moet worden bijgehouden. In de praktijk blijft achtergronddata voor een calling app bij al deze ontwerpen onder 5 MB per maand. Dat is minder dan de meetfout bij de rapportage van de meeste providers.

Datagebruik tijdens een gesprek verminderen

Als je echt zuinig met data moet omgaan, zijn dit vier aanpassingen, in aflopende volgorde van effect.

1. Zet de camera uit. Dit bespaart 95% van het totale gebruik bij een video-oproep. Geen enkele andere aanpassing komt daarbij in de buurt.
2. Gebruik spraakberichten in plaats van livegesprekken als het gesprek niet live hoeft te zijn. Een spraakbericht van 60 seconden is ongeveer 100 KB, een derde van wat dezelfde minuut live kost, omdat het als bestand wordt gecomprimeerd en niet in realtime wordt gestreamd.
3. Bel niet opnieuw bij een slechte verbinding. Elke mislukte poging kost de uitwisseling voor het opzetten van de verbinding en alle audio die werd afgespeeld voordat de verbinding wegviel. Als een gesprek steeds mislukt, los dan de verbinding op in plaats van het opnieuw te proberen. Zie problemen met gesprekskwaliteit oplossen.
4. Schakel HD-audio niet uit. Het verschil tussen een wideband- en narrowband-spraakcodec is enkele megabytes per uur. Je betaalt voor de besparing met verstaanbaarheid, waardoor gesprekken vaak langer duren.

Hoe zit het met data-roaming?

In het buitenland gelden dezelfde cijfers, maar de prijs per megabyte kan sterk verschillen. Daarom is het de moeite waard om de berekening expliciet te maken.

Bij een hoog roamingtarief van bijvoorbeeld $10 per megabyte kost een uur bellen bij 18 MB $180. Dat is absurd en precies de reden waarom je bij zulke tarieven niet via een verbinding met datatarief moet bellen. Bij een gebruikelijk tarief uit een travelbundel van enkele dollars per gigabyte kost hetzelfde uur enkele centen.

De praktische regel tijdens het reizen: gebruik WiFi om te bellen als dat beschikbaar is en controleer je roamingtarief per megabyte voordat je überhaupt mobiele data gebruikt. Het verschil tussen een gebundelde travelbundel en standaard roaming met betalen per gebruik is doorgaans drie ordes van grootte. Dat is de grootste vermijdbare kostenpost bij internationale communicatie. Roamingkosten vermijden behandelt de alternatieven.

Verhoogt een zwak signaal het datagebruik?

Een beetje, en op een manier die de moeite waard is om te kennen. Bij een zwakke verbinding worden verloren pakketten soms opnieuw verzonden en voegen sommige codecs foutcorrectie toe. Daarbij wordt extra redundante data verzonden, zodat de andere kant kan reconstrueren wat verloren is gegaan. Opus doet dit en kan de effectieve bitrate op een verbinding met pakketverlies met 20 tot 30% verhogen.

Een slechte verbinding gebruikt dus iets meer data en klinkt tegelijkertijd slechter. Als een gesprek robotachtig of haperend klinkt, komt dat door pakketverlies en werkt de codec als reactie daarop al harder.

Samengevat

Een spraakoproep via internet kost ongeveer 0.3 MB per minuut tussen apps en ongeveer 0.5 tot 0.65 MB per minuut wanneer het gesprek eindigt op een echt telefoonnummer via G.711. Een uur praten is 15 tot 40 MB, minder data dan één minuut HD-video.

Video is de grote verbruiker: afhankelijk van de kwaliteit kost dit 240 MB tot 1.8 GB per uur. De camera uitzetten bespaart dus meer dan alle andere aanpassingen samen. Bellen via WiFi gebruikt de data van het WiFi-netwerk in plaats van je mobiele databundel, maar bellen via WiFi van je provider gebruikt nog steeds de belminuten en internationale tarieven van je bundel. Wil je een cijfer dat je kunt vertrouwen in plaats van een gemiddelde, voer dan een gesprek van vijf minuten en bekijk het datagebruik per app dat je telefoon al registreert.